Op. Dr. İlknur Ayşe ÇELİK ile Adet Sancılarının Nedenleri ve Tedavisi
Dismenore, adet döneminde yaşanan ağrıların günlük yaşamı sekteye uğratacak düzeyde şiddetli olması durumudur. Her kadının adet sürecinde belli düzeyde sancı yaşaması normal kabul edilse de, bazı kadınlar için bu ağrılar dayanılmaz hale gelebilir. Özellikle her ay tekrarlayan, birkaç gün süren ve yaşam kalitesini düşüren bu tür adet sancıları bir hastalık belirtisi olabilir ve mutlaka değerlendirilmelidir.
Op. Dr. İlknur Ayşe Çelik olarak Başakşehir’deki kliniğimizde, şiddetli adet sancılarının nedenlerini detaylı olarak araştırıyor, altta yatan patolojileri tespit ederek kişiye özel tedavi yöntemleri uyguluyoruz.
Dismenore Türleri
Dismenore iki ana başlıkta incelenir:
1. Primer Dismenore (Birincil Dismenore)
Primer dismenore, herhangi bir jinekolojik hastalık olmaksızın, özellikle ergenlik döneminden itibaren başlayan adet sancılarıdır. Genellikle adetin başlamasından 1–2 gün önce ortaya çıkar ve ilk 24 saat içinde en yoğun seviyeye ulaşır. Bu ağrılar sıklıkla alt karın, bel ve kasık bölgesinde hissedilir.
Ağrının yanında şu belirtiler de görülebilir:
- Mide bulantısı
- İshal
- Baş dönmesi
- Yorgunluk
- Sırt ağrısı
- Ödem ve şişkinlik
Primer dismenore, yaş ilerledikçe ve doğum yaptıktan sonra genellikle hafifler.
2. Sekonder Dismenore (İkincil Dismenore)
Sekonder dismenore ise üreme organlarındaki yapısal bozukluklardan ya da enfeksiyonlardan kaynaklanır. Ağrı genellikle adetten birkaç gün önce başlar ve daha uzun sürer. Primer dismenoreye kıyasla, ağrıya bulantı ve kusma daha az eşlik eder.
Şiddetli Adet Ağrısına Neden Olan Jinekolojik Rahatsızlıklar
Sekonder dismenoreye yol açan bazı yaygın jinekolojik nedenler şunlardır:
- Endometriozis: Rahim iç tabakasına ait dokuların rahim dışında yer alması durumudur. Adet dönemlerinde bu dokular da kanar ve şiddetli ağrıya neden olabilir. Bazen çikolata kisti (endometrioma) şeklinde karşımıza çıkar.
- Adenomyozis: Rahim iç tabakasının, rahmin kas dokusu içine gömülmesidir. Her adet döngüsünde bu bölgede kanama olur ve yoğun sancı yaşanır.
- Fibroidler (Myomlar): Rahimde gelişen iyi huylu tümörlerdir. Özellikle büyük boyutlu ya da rahim duvarına yakın yerleşimli olanlar, adet kanamalarını artırabilir ve ağrılı hale getirebilir.
- Pelvik İnflamatuar Hastalık (PID): Üreme organlarında bakteriyel enfeksiyon nedeniyle oluşan bu durum, adet dönemiyle birlikte ağrıyı artırabilir.
- Rahim içi yapışıklıklar veya anatomik anomaliler: Doğuştan gelen veya sonradan oluşan yapısal bozukluklar da adet akışını engelleyerek ağrılara yol açabilir.
Dismenore Tanısı Nasıl Konur?
Dismenore şikayetiyle gelen hastalarda öncelikle ayrıntılı bir hasta öyküsü alınır. Ardından pelvik muayene yapılır ve gerektiğinde aşağıdaki tanı yöntemlerine başvurulur:
- Ultrasonografi: Rahim, yumurtalık ve tüplerin değerlendirilmesini sağlar. Myom, kist, yapısal bozukluklar bu yöntemle saptanabilir.
- Laparoskopi: Özellikle endometriozis şüphesi olan hastalarda altın standart tanı yöntemidir. Karın bölgesinden yapılan küçük kesilerle kamera yardımıyla iç organlar gözlemlenir.
- MRI veya BT: İleri görüntüleme teknikleri olarak özellikle karmaşık vakalarda detaylı bilgi sağlar.
Adet Ağrılarının Normal Olup Olmadığını Nasıl Anlarsınız?
Ağrı birkaç gün boyunca günlük yaşamınızı etkileyecek boyuttaysa, ağrı kesicilerle geçmiyor ya da her ay artarak devam ediyorsa bu durum normal değildir. Bu gibi durumlarda, özellikle ilk 1–2 gün içinde ağrı zirveye ulaşıyorsa ve kasıklarda kramp şeklinde sancı hissediliyorsa, bir kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurmak gerekir.
Dismenore Tedavisi Nasıl Yapılır?
Tedavi, adet sancılarının tipi ve altta yatan nedenine göre planlanır. Primer dismenorede amaç semptomları hafifletmektir. Sekonder dismenorede ise nedeni ortadan kaldırmak esastır.
İlaçla Tedavi:
- Ağrı kesiciler (NSAID): İltihap giderici ve ağrı azaltıcı etkileri sayesinde sık kullanılır.
- Doğum kontrol hapları: Hormonal dengeyi düzenleyerek adetleri hafifletir. Yumurtlamayı baskılayarak prostaglandin salınımını azaltır.
Yaşam Tarzı Önerileri:
- Düzenli egzersiz
- Sıcak su torbası uygulamaları
- Stres yönetimi
- Omega-3, B vitamini ve magnezyum takviyeleri
- Beslenme düzeni (kafein, tuz ve şekerden kaçınmak)
Cerrahi Yöntemler:
- Endometriozis, büyük myomlar ya da yapısal anomaliler varlığında cerrahi müdahale gerekebilir.
Alternatif Tıp Yöntemleri:
- Akupunktur, kupa terapisi, akupresür gibi yöntemler bazı hastalarda olumlu sonuçlar verebilir.
Ne Zaman Doktora Başvurmalısınız?
- Ağrınız her ay tekrarlıyor ve giderek şiddetleniyorsa
- Ağrı nedeniyle işe/okula gidemiyorsanız
- Ağrılar ağrı kesicilere rağmen geçmiyorsa
- İlk adet döneminden itibaren sürekli dayanılmaz sancılar varsa
Bu durumlar, dismenorenin ihmal edilmemesi gereken bir sağlık problemi olduğunu gösterir.
Adet sancısı kader değildir. Şiddetli regl ağrılarının altında yatan nedenler, doğru tanı ve kişiye özel bir tedavi planı ile başarıyla yönetilebilir. Op. Dr. İlknur Ayşe Çelik olarak kliniğimizde her kadının farklı fizyolojisini ve ihtiyaçlarını göz önünde bulundurarak etkili çözümler sunmaktayız.
Bir yanıt yazın